ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

682

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

و تمامى دور او جهل و هشت ساعت « 1 » بوذ ، و كر « 1 » غب غير خالص بود [ بوذ ] « 2 » كزمان نوبت بفزايذ جندانك زمان نوبه « 3 » جهل و دو ساعت كردذ و زمان فترت شش ساعت و تمامى دور او « 4 » جهل و هشت ساعت ، و من اطراف « 5 » ياذ همى كنم و بوذ كه ميان « 6 » اين بوذ جندانك زمان نوبت بيست و جهار ساعت بوذ و زمان فترت بيست و جهار ساعت يا كمتر يا بيشتر و من « 7 » باقصى « 7 » غايت همى كويم تا تو آن ديكران را بدانى و غلط نكنى ، و زمان نوبه « 3 » ربع از شش ساعت اندر كيرذ تا شست و شش ساعت « 8 » و زمان فترت همين بوذ بدين قياس از شش ساعت اندر كيرذ تا شست « 9 » و شش ساعت « 8 » ( f . 543 ) و تمامى دور هفتاد و دو ساعت بوذ . و سبب « 10 » درازتر كشتن و كوتاه‌تر كشتن « 10 » اين نوايب بقول جالينوس دوازده سبب بوذ : شش مر دراز كشتن را و شش مر كوتاه كشتن را . يكى بسيارى خلط « 11 » كزمان نوبه « 3 » را بفزايد و ديكر قوام خلط كى غليظ بوذ و سديكر كه لزج بوذ و جهارم كبمزاج سرد بوذ و بنجم كمسام تن و تنهاء « 12 » ركها سخت بوند و ششم ضعف قوت دافعه كه دفع نتواند كردن مر خلط را تا « 13 » نوبه بدين سبب درازتر كردد « 13 » . فامّا آن شش سبب كى زمان را كوتاه كنند « 14 » يكى اندكى خلط بوذ و ديكر كرمى مزاج خلط و سديكر تنكى « 15 » خلط و جهارم « 15 » لزوجت خلط و بنجم تخلخل مسام و تخلخل تنه « 16 » ركها تا مايها

--> ( 1 - 1 ) - ف : و اكر ( 2 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . ( 3 ) - ف : نوبت ( 4 ) - ف : « او » ندارد ( 5 ) - ب ه : را ( 6 ) - ف : ميانهء ( 7 - 7 ) - ف : ناقصى ( 8 - 8 ) - ف : ندارد ( 9 ) - م : شصت ( 10 - 10 ) - ف : دراز كشتن و كوتاه كشتن ( 11 ) - ف : افزوده . را ( 12 ) - ب ه : و جرم ( 13 - 13 ) - ف : نوبت بذين اسباب دراز كردذ ( 14 ) - ف : كوتاه كنذ ( 15 - 15 ) - ف : مزاج خلط و چهارم كمى ( 16 ) - ف : تنها . ب ه : افزوده . جرم